Boek Nederlands

Klok zonder wijzers

Carson McCullers (auteur), Molly Van Gelder (vertaler)

Klok zonder wijzers

Carson McCullers (auteur), Molly Van Gelder (vertaler)
Vier mannen in het zuiden van de Verenigde Staten in de jaren vijftig van de twintigste eeuw worden geconfronteerd met vragen over sterfelijkheid, homoseksualiteit, rassenscheiding en veranderende tijden.
Titel
Klok zonder wijzers
Auteur
Carson McCullers
Vertaler
Molly Van Gelder
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
Clock without hands
Uitgever
Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2018
256 p.
ISBN
9789025303631 (paperback)

Beschikbaarheid en plaats in de bib

Besprekingen

Lachen in het licht van de dood

Wie verlegen zit om een reden tot feesten: de allereerste Nederlandse vertaling van de allerlaatste roman van Carson McCullers is eindelijk een feit.

Conservatief en ongeletterd op het achterlijke af: fraai is het clichébeeld niet dat ook vandaag nog steeds bestaat waar het de Zuidelijke Staten van Amerika betreft. Des te opmerkelijker dus hoeveel vrouwelijke topauteurs er in de eerste helft van de vo-rige eeuw en ook kort daarna nog uit ge-noemd gebied afkomstig waren. Van deze schrijfsters was Margaret 'Gone with the Wind' Mitchell de succesvolste, Flannery O'Connor de grimmigste, Katherine Anne Porter de politiek geëngageerdste en Carson McCullers (1917-1967) de beste.

Met deze appreciatie sta ik niet alleen. Suzanne Vega wijdde in 2016 nog een heel album aan haar, en 'Carson McCullers' is tevens de titel van een gedicht van Charles Bukowski, waarin die het onder andere heeft over haar 'books of terrified loneliness'. Zelf gaf zij aangaande haar schrijfmotivatie te kennen: 'I live with the people I create and it has always made my essential loneliness less keen.'

Hoe…Lees verder

De erfzonde van het Zuiden

Voormalig wonderkind Carson McCullers schreef in het begin van de jaren 1960 haar laatste roman, over de rassenkwestie in de VS. Maar waar zijn haar excentrieke zielen naartoe?

Volgens Graham Greene was ze een van de twee Amerikaanse schrijvers met een poëtische stem - de andere was Faulkner. 'En ik verkies haar boven Faulkner omdat zij geen boodschap heeft', voegde Greene eraan toe. Gore Vidal, nog zo'n literaire reus, prees haar als een uitzondering in de 'tweederangscultuur' van haar thuisland. Om maar te zeggen dat Carson McCullers geliefd was, en dat een uitgever nooit verlegen zal zitten om een goeie blurb voor het omslag van een McCullers-roman.

Carson McCullers (1917-1967) verdient die lof ook dubbel en dik. En ja, het meisje uit Columbus, Georgia, kon een machtig mooi lied toveren uit een stuk bedrukt papier. Lees haar debuut Het hart is een eenzame jager (1940) of De ballade van het trieste café (1951) en hoor hoe het Diepe Zuiden klinkt. Dat godvergeten, godvrezende Amerika met zijn perzikbloesems en ijsthee, zijn eenzame zielen en pianola's. Met zijn nikkerhatende blanke onderklasse, white trash en Uncle Toms die in eigen zw…Lees verder

Langzaam wordt de rassenscheiding afgebroken

Veel van het werk van Carson McCullers (1917-1967) speelt zich af in het diepe Zuiden van Amerika, in stoffige stadjes waar onfrisse figuren aansluiting bij elkaar zoeken of uitgesloten worden; ze verweeft meedogenloos racisme en tedere ontmoetingen dooreen, in verhalen en romans die vaak fabelachtig aandoen, al is de omgeving felrealistisch.

De afgelopen jaren verscheen haar debuutroman in een nieuwe Nederlandse vertaling, gevolgd door een novelle; vertaalster Molly van Gelder voegt daar nu Klok zonder wijzers aan toe, McCullers' laatste roman uit 1961.

Klok zonder wijzers begint met de aankondiging van de dood, met een zelfbewuste openingszin: 'De dood is altijd hetzelfde, maar ieder mens gaat dood op zijn eigen manier.' Een iets te opzichtige knipoog naar Tolstoj natuurlijk, die de beroemdste openingszin uit de literatuur heeft aangeleverd. Dat zelfbewuste blijft in de hele roman een probleem.

Het verhaal, gesitueerd in een stadje in Georgia, wisselt tussen vier perspectieven. Een beproefde techniek van McCullers, maar in deze roman is de afwisseling organischer dan in haar eerdere werk. We volgen J.T. Malone, de apotheker die een vroege dood krijgt aangezegd, de oude conservatieve rechter Fox Clane, zijn homoseksuele kleinzoon en de zwarte jongen Sherman, d…Lees verder

Een klein stadje in het zuiden van de Verenigde Staten in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. Vier mannen staan centraal: een oude rechter die gelooft in de oude waarden, zijn kleinzoon die tegen hem in opstand komt en worstelt met zijn homoseksuele gevoelens voor de derde persoon, een cynische zwarte jongen. De vierde persoon is een apotheker, bevriend met de rechter, bij wie fatale leukemie is geconstateerd, hetgeen hem maakt tot 'een klok zonder wijzers': hem is het einde aangezegd, zonder te weten wanneer. Er zijn veel dialogen, zonder dat de personen elkaar echt begrijpen, het tempo is traag. McCullers (1917-1967) wordt beschouwd als een van de belangrijkste Amerikaanse auteurs van de twintigste eeuw. Haar bekendste boek is ‘Het hart is een eenzame jager’ uit 1940, dat in 2016 in een nieuwe Nederlandse vertaling werd uitgebracht*. Haar laatste boek lijkt niet helemaal gelukt, maar het kan ook zijn dat het wat gedateerd is geraakt: het verscheen meer dan vijftig jaar geleden…Lees verder