Boek
Nederlands

Autoriteit

Paul Verhaeghe (auteur)
Kritische beschouwing over het ontbreken van moreel gezag in de neoliberale samenleving.
Extra onderwerp
Aankoopsuggestie 2016
Titel
Autoriteit
Auteur
Paul Verhaeghe
Taal
Nederlands
Editie
1
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2015
271 p.
ISBN
9789023492818 (paperback)

Besprekingen

'De schrijver is de psycholoog altijd een stapje voor'

Beiden schrijven over liefde, identiteit, autoriteit. Toch betekent dat allerminst dat de befaamde psychoanalyticus Paul Verhaeghe en de gelauwerde schrijver Yves Petry zielsverwanten zijn. 'Wat is de plaats van het individu, Paul?' 'Ik denk dat we te lang te veel rekening met dat individu hebben gehouden.'

Een homoseksuele schrijver verwikkeld in een ingewikkelde driehoeksverhouding met de moeder van zijn kind, tevens de zus van een ontspoorde oude schoolkameraad: Liefde bij wijze van spreken, het jongste boek van Yves Petry, levert nogal wat voer voor psychologen en/of psychoanalytici.

Maar personages zijn geen patiënten, doceert Paul Verhaeghe, academicus, maar vandaag vooral bekend als een van de populairste non-fictieschrijvers van Vlaanderen. "Ik heb een gloeiende hekel aan psychologische interpretaties van romans. Zoals ik er ook niet van hou dat een gedicht op een andere manier wordt ontleed dan een artistieke. Literatuur is kunst. En kunst moet je niet aan psychologische interpretaties onderwerpen. Dat levert in de regel vooral onzin op. De psycholoog kan leren van kunst; de schrijver is de psycholoog altijd een stap voor, zegt Freud ergens."

Petry: "Daar kan ik het natuurlijk alleen maar mee eens zijn. De doorsneeboekbespreker komt helaas niet verder dan wat ge…Lees verder

'De toekomst is niet aan leiders als De Wever'

Zijn hart klopt nog links, de maatschappijkritiek klinkt nog even fel. Toch heeft Paul Verhaeghe de somberte van Identiteit in opvolger Autoriteit weten te verdrijven met een flinke scheut optimisme. 'We staan op een kantelpunt. Mei '68 is ook klein begonnen.'

Sinds hij in Identiteit (2012) een verband legde tussen het toenemende aantal psychische kwalen en de ongebreidelde drang naar groei en winst van wat hij het 'neoliberalisme' noemt, is Verhaeghe behalve een bestsellerauteur ook 'die professor van links'. Voor een professor van links is het niet vanzelfsprekend om een nieuw boek te wijden aan 'autoriteit'. Hoort links autoriteit niet te wantrouwen?

Nuance, stelt Verhaeghe. Dat de patriarchale autoriteit afgebrokkeld is, is een goede zaak. Maar een samenleving heeft wel autoriteit nodig, beseft hij nu. "Toen ik aan de unief kwam, was mei '68 net gepasseerd, maar de geest leefde er nog wel sterk door. Autoriteit was een vies woord. Pas achteraf besefte ik dat we ons eigenlijk enkel verzetten tegen een bepaalde patriarchale, ja zelfs paternalistische invulling van autoriteit. Terecht."

Neen, Paul Verhaeghe gaat dus niet meeroepen in het modieus conservatieve koortje dat mei '68 de bron is van alle westerse maatschappelijk…Lees verder

Autoriteit is niet hetzelfde als macht. Autoriteit is moreel gezag en is gebaseerd op gedeelde normen en waarden. De bron van iemands autoriteit ligt buiten de persoon zelf. Macht duidt op het recht van de sterkste of de rijkste. De bron van macht ligt bij de persoon zelf, die de ander zijn wil kan opleggen. Macht is in feite uitgesteld geweld. Traditionele gezagsdragers – ouders, leerkrachten, politici – hebben het moeilijk in een tijd waarin elk gezag betwist wordt. Terugkeer naar ouderwetse gezagsuitoefening is niet de remedie, een nieuwe vorm van gezag is nog niet gevonden. Oplossingen kunnen gezocht worden in de vorming van collectieven – groepen ouders bijvoorbeeld – die 'waakzame zorg' uitoefenen. De auteur, psychoanalyticus en hoogleraar aan de Universiteit van Gent, grijpt voor zijn inzichten terug op denkers als Kant, Freud en Arendt. Hij heeft na zijn boek over 'Identiteit' (2012)* wederom een prikkelend boek geschreven, dat tot discussie uitnodigt. Met een literatuuroverzi…Lees verder

Over Paul Verhaeghe

Paul Verhaeghe (Roeselare, 5 november 1955) is een Belgisch hoogleraar klinische psychologie en psychoanalyse.

Studies

In 1978 studeerde Verhaeghe af als licentiaat in de psychologie aan de Rijksuniversiteit Gent (RUG). In 1985 behaalde hij zijn doctoraat in de psychologie (RUG) en in 1992 een speciaal doctoraat in psychodiagnostiek (RUG). Hij deed zijn psychoanalytische vorming eerst aan de Belgische School voor Psychoanalyse (eigen analyse bij Jacques Schotte), daarna aan de École de la Cause freudienne.

Tewerkstelling

Na zijn studies was hij gedurende korte tijd werkzaam als klinisch psycholoog – psychotherapeut in een centrum Geestelijke GezondheidsZorg GGZ in Sint-Niklaas. Daarna even als klinisch psycholoog – psychotherapeut in de Bijzondere Jeugdzorg in Eeklo. Eind 1981 startte hij zijn doctoraatsonderzoek aan de universiteit Gent. Dit deed hij bij prof. Julien Quackelbeen, …Lees verder op Wikipedia