Boek Nederlands

De mobilisatie van Arcadia : essays

Stefan Hertmans (auteur)

De mobilisatie van Arcadia : essays

Stefan Hertmans (auteur)
Genre:
Veertien filosofisch getinte essays over de huidige toestand van de Westerse cultuur en die van de Belgische samenleving in het bijzonder.
Titel
De mobilisatie van Arcadia : essays
Auteur
Stefan Hertmans
Taal
Nederlands
Editie
5
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2013
286 p.
ISBN
9789023467243 (paperback)

Beschikbaarheid en plaats in de bib

Besprekingen

Waar zijn we de liefde kwijtgespeeld?

Er bestaan essayboeken waarvoor je graag een hele kast romans weggeeft, schrijft Stefan Hertmans. Misschien geldt dat ook wel voor zijn nieuwe bundel. Al is dat na zo'n erudiet pleidooi voor gematigdheid een te mateloze gedachte.

Even vrees je dat je de overpeinzingen van een chagrijnige cultuurpessimist in handen hebt. Hertmans, grootmeester van het essay, lijkt zich te nestelen in de rol van savante observator van de hedendaagse dwaasheid. De schrijver-filosoof is niet gemaakt voor de babbelshows en stand-upcomedy. Hij bekijkt hoofdschuddend de kwetterende emo, en voelt zich uitgesloten. Hij klinkt wat bitter: 'Je bent een muurbloem of een megafoon. Een watje of een toeter. Een middenweg is niet langer eerbaar.' Trekt de essayist zich terug in de papieren Arcadia van zijn bibliotheek?

Hertmans zet zich gelukkig over dat chagrijn heen. Heet lezen tegenwoordig schuldig verzuim, welaan, laten we dan meer lezen. Laat die klassieken aanrukken, samen met Hölderlin, Nietzsche, Sloterdijk, Kierkegaard, de troubadours, Houellebecq en een indrukwekkend, bont gezelschap. Misschien kunnen we via hen wat meer leren over welke verlangens ons zo ophitsen en welke ontgoochelingen we zo krampachtig, maar tevergeefs …Lees verder

De mobilisatie van Arcadia

Stefan Hertmans

De Bezige Bij, 285 blz., euro19,90.

We kunnen er niet onderuit: we beleven emotionele tijden.

Waar het altijd zomer is, het fruit in de bomen hangt te glimmen, een klaterende rivier pijnlijk helder stroomt en geen enkele vogel ooit een schel gefluit laat horen, daar ligt Arcadia, het mythische land dat alleen door zijn menselijkheid van het Aards Paradijs verschilt. Het is een belangrijk verschil. Stefan Hertmans, dichter, prozaïst en compromisloos intellectueel gaat in zijn nieuwste essaybundel op zoek naar de manier waarop wij vandaag met die Arcadische droom omgaan. Enerzijds is de droom pregnanter geworden, maar anderzijds zijn we door de emotionele oppervlakkigheid van de media minder in staat ons eigen Arcadia in te vullen. Waar het Hertmans om te doen is, traceert hij in het werk van Michel Houellebecq, W.G. Sebald en Sören Kierkegaard. Vooral deze laatste is volgens Hertmans een onoplosbaar dilemma op het spoor gekomen: de verscheurende ke…Lees verder

Enthousiasme als deugd en ondeugd
Op de cover zie je een boom met een genereuze kruin in een vaag zuiders landschap, en omdat je tegelijk ook de titel van het boek leest, denk je onwillekeurig dat je naar een foto van een idyllisch Arcadia kijkt, met gezellig luierende boeren en herders. Tot je beseft dat de mensen onder de boom dood zijn — kennelijk doodgeschoten of omgekomen bij een explosie. Een topos in veel moderne kunst, merkt Stefan Hertmans in dit boek op, is ‘het verwoeste of geschonden landschap’, en die topos heeft ook het beeld van Arcadia aangetast, dat pastorale landschap van eenvoud en harmonie met de natuur.
Arcadia komt in veel essays van dit boek voor, met verschuivende betekenissen: soms verwijst het naar iets moois en lieflijks dat onherroepelijk verloren is gegaan, soms naar de verloren onschuld, soms naar de fictie van een authentiek verleden. Maar wat betekent ‘de mobilisatie van Arcadia’? Geen enkel essay draagt die titel, kennelijk moet de formule on…Lees verder
Veertien filosofisch getinte essays die de Vlaamse schrijver (1951) in de afgelopen acht jaar heeft geschreven. De auteur becommentarieert daarin de huidige toestand van de Westerse cultuur en die van de Belgische samenleving in het bijzonder. Aan de hand van de misantroop Houellebecq en de vrijdenker Peter Sloterdijk schetst Hertmans een beeld van onze cultuur die, door de invloed van de media en het ongebreidelde individualisme, onpersoonlijk en afstandelijk is geworden en waar gevoelloze maar sensationele emoties een evenwichtige omgang met politiek, kunst en seks verhinderen. De kritische essays zijn erudiet, gaan nooit rechtstreeks maar altijd met een omtrekkende beweging op een onderwerp af, waardoor de auteur in de gelegenheid is zijn indrukwekkende kennis van de Europese literatuur en filosofie ten toon te spreiden, in een denkbeweging die soms moeilijk is te volgen, maar vaak interessant en uitdagend is.